Skip to content
Wrth i'r galw gynyddu ar gyfer ystadegau a data i fesur effaith y pandemig COVID19, mae rhaid i ni newid ein harferion casglu a rhyddhau data, gan ganolbwyntio ymdrechion ar ddadansoddiadau ac ystadegau blaenoriaeth. https://llyw.cymru/ystadegau-ac-ymchwil

Darparwr data: Llywodraeth Cymru Bwlch anghydraddoldeb rhwng disgwyliad oes a disgwyliad oes iach adeg genedigaeth (SII) mewn blynyddoedd gan Fyrddau Iechyd Lleol ac Awdurdodau Lleol
None
Blwyddyn[Hidlwyd]
Measure1
Rhyw[Hidlo]
[Lleihau]Mesur[Hidlo]
-
Mesur 1
Ardal Cod[Hidlwyd]
[Lleihau]Ardal[Hidlo]
-
-
[Lleihau]Ardal 1
-
-
Ardal 2
[Lleihau]Dynion[Lleihau]Merched
[Ehangu]Cliciwch yma i ddidoliDisgwyliad oes[Ehangu]Cliciwch yma i ddidoliDisgwyliad oes iachus[Ehangu]Cliciwch yma i ddidoliDisgwyliad oes[Ehangu]Cliciwch yma i ddidoliDisgwyliad oes iachus
[Lleihau]W92000004[Ehangu]Cymru8.818.77.218.2
[Lleihau]W11000023[Lleihau]Cymru[Ehangu]Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr7.913.35.813.8
[Lleihau]W11000010[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi CadwaladrYnys Môn6.712.71.26.8
[Lleihau]W11000002[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi CadwaladrGwynedd3.49.22.37.0
[Lleihau]W11000007[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi CadwaladrConwy8.414.66.613.5
[Lleihau]W11000019[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi CadwaladrSir Ddinbych11.016.08.420.5
[Lleihau]W11000014[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi CadwaladrSir y Fflint8.111.66.413.7
[Lleihau]W11000013[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi CadwaladrWrecsam8.415.07.016.9
[Lleihau]W11000025[Lleihau]Cymru[Ehangu]Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda4.812.24.512.2
[Lleihau]W11000004[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel DdaCeredigion3.19.33.76.7
[Lleihau]W11000003[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel DdaSir Benfro4.311.94.211.9
[Lleihau]W11000016[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel DdaSir Gaerfyrddin5.310.64.712.5
[Lleihau]W11000026[Lleihau]Cymru[Ehangu]Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg9.720.87.618.3
[Lleihau]W11000006[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro MorgannwgAbertawe11.021.96.716.3
[Lleihau]W11000005[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro MorgannwgCastell-nedd Port Talbot6.216.97.418.4
[Lleihau]W11000012[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro MorgannwgPen-y-bont ar Ogwr9.621.58.316.2
[Lleihau]W11000029[Lleihau]Cymru[Ehangu]Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro10.323.29.221.9
[Lleihau]W11000015[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r FroBro Morgannwg7.620.99.523.4
[Lleihau]W11000008[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r FroCaerdydd11.024.49.221.8
[Lleihau]W11000027[Lleihau]Cymru[Ehangu]Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf7.414.83.715.0
[Lleihau]W06000016[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm TafRhondda Cynon Taf7.815.13.513.3
[Lleihau]W11000017[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm TafMerthyr Tudful6.815.54.815.2
[Lleihau]W11000028[Lleihau]Cymru[Ehangu]Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan9.018.37.418.6
[Lleihau]W06000018[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin BevanCaerffili7.813.07.014.6
[Lleihau]W11000020[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin BevanBlaenau Gwent5.111.83.712.3
[Lleihau]W11000021[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin BevanTor-faen7.614.87.116.5
[Lleihau]W11000001[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin BevanSir Fynwy6.310.13.611.1
[Lleihau]W11000018[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin BevanCasnewydd9.918.27.220.1
[Lleihau]W11000024[Lleihau]Cymru[Ehangu]Bwrdd Iechyd Addysgu Powys5.610.46.314.4
[Lleihau]W06000023[Lleihau]Cymru[Lleihau]Bwrdd Iechyd Addysgu PowysPowys5.610.46.314.4

Metadata

Teitl
Bwlch anghydraddoldeb rhwng disgwyliad oes a disgwyliad oes iach adeg genedigaeth (SII) mewn blynyddoedd gan Fyrddau Iechyd Lleol ac Awdurdodau Lleol

Diweddariad diwethaf
Hydref 2016 Hydref 2016

Diweddariad nesaf
I’w gadarnhau

Sefydliad cyhoeddi
Llywodraeth Cymru

Ffynhonnell 1
Iechyd Cyhoeddus Cymru

Cyswllt ebost
ystadegau.iechyd@cymru.gsi.gov.uk

Lefel isaf o ddadelfennu daearyddol
Awdurdodau lleol

Cwmpas daearyddol
Cymru

Cwmpas ieithyddol
Saesneg a Chymraeg

Trwyddedu data
Gallwch ddefnyddio ac ailddefnyddio'r data hwn am ddim mewn unrhyw fformat neu gyfrwng, dan delerau'r Drwydded Llywodraeth Agored - gweler http://www.nationalarchives.gov.uk/doc/open-government-licence-cymraeg

Disgrifiad cyffredinol
Mae’r tabl yn dangos data ar gyfer y Dangosydd Cenedlaethol “Disgwyliad oes iach adeg genedigaeth yn cynnwys y bwlch rhwng y lleiaf a’r mwyaf difreintiedig” fel sy’n ofynnol yn ôl Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.
Defnyddir disgwyliad oes (DO) yn eang fel mesur ystadegol o'r blynyddoedd disgwyliedig cyfartalog o fywyd ar gyfer plentyn newydd-anedig yn seiliedig ar gyfraddau marwolaeth a welwyd yn ddiweddar. O'r herwydd, mae DO ar enedigaeth hefyd yn fesur o farwolaethau ar draws pob oedran. Dylid nodi, fodd bynnag, bod cyfraddau marwolaeth yn debygol o newid yn y dyfodol, ac felly er mai ein "hamcan gorau" yw'r ffigurau DO ar hyn o bryd, ni allant ddarparu amcangyfrif manwl gywir o rychwant oes unigolyn.
Yn ogystal â DO cyffredinol, mae'n bwysig ystyried disgwyliad oes iach (DOI). Mae hyn yn cynrychioli nifer y blynyddoedd y gallai rhywun ddisgwyl byw mewn iechyd da neu dda iawn. Mae DOI yn cynnwys data arolwg ar iechyd yng Nghymru ac felly gall ei amcangyfrif gael ei effeithio gan unrhyw wall samplu mewn arolwg.
Mae modd cymharu amcangyfrifon o ddisgwyliad oes yn uniongyrchol rhwng ardaloedd, cyfnodau amser a’r rhywau. Crëwyd cyfyngau hyder o 95 y cant sy’n disgrifio’r lefel o ansicrwydd sydd yna ynghylch yr amcangyfrifon. Gellir defnyddio’r cyfyngau hyn i wirio pa mor arwyddocaol yn ystadegol yw’r gwahaniaeth rhwng dau amcangyfrif. Os, er enghraifft, yw’r cyfyngau hyder rhwng yr amcangyfrif o ddisgwyliad oes yn y cyfnod cynharaf a’r amcangyfrif yn y cyfnod hwyrach yn gorgyffwrdd, yna nid yw’r gwahaniaeth rhyngddynt yn arwyddocaol yn ystadegol.
Mae’r amcangyfrifon o ddisgwyliad oes iach yn sensitif iawn i amrywiadau mewn data ar statws iechyd, yn enwedig o ran grwpiau oedran hyn, lle daw llai o ymatebion i’r arolwg. Yr unigolion sy’n llenwi’r arolwg sy’n darparu’r data sy’n cael eu cofnodi gan Arolwg Iechyd Cymru, ac maent yn ddibynnol ar ganfyddiad yr unigolion o’u hiechyd eu hunain.


Casgliad data a dull cyfrifo
Cafodd disgwyliad oes ei gyfrifo gan ddefnyddio’r dull a ffefrir gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol ar gyfer cyfrifo disgwyliad oes adeg genedigaeth ar gyfer ardaloedd bach, fel a ddisgrifir gan Eayres & Williams a Toson & Baker.
Mae tystiolaeth wedi dangos bod y dull hwn yn ddigon dibynadwy ar gyfer poblogaethau o fwy na 5000.
Mae’n defnyddio amcangyfrifon poblogaeth a data ar farwolaethau i gyfrifo tabl bywyd, sy’n cael ei ddefnyddio fel sail ar gyfer cyfrifo’r tebygolrwydd o oroesi pob un o’r grwpiau oedran 5 mlynedd, gan ystyried bod y grwp oedran blaenorol wedi’i oroesi. Mae’n amcangyfrif y nifer cyfartalog o flynyddoedd o fywyd a ddisgwylir ar gyfer unrhyw oedran penodol. Yn yr adroddiad hwn, dim ond y nifer cyfartalog o flynyddoedd a ddisgwylir o enedigaeth a gyflwynir.
Mae’r canlyniadau yn cael eu hadrodd gyda chyfyngau hyder o 95 y cant.
Y prif fesur sy’n cael ei ddefnyddio ar gyfer yr anghydraddoldeb mewn disgwyliad oes yn yr adroddiad hwn yw’r Mynegai Gogwydd Anghydraddoldeb (Slope Index of Inequality (SII)). Mae’r SII yn mesur y gwahaniaeth rhwng disgwyliad oes yn y lleiaf a’r mwyaf difreintiedig, gan ystyried y dosbarthiad ar draws y boblogaeth gyfan. Gan hynny, mae’n fesur sy’n ystyried y graddiant cymdeithasol, ond mae’n crynhoi hyn fel bwlch absoliwt rhwng disgwyliad oes a’r ddau begwn o’r sbectrwm amddifadedd.
I fesur y bwlch anghydraddoldeb hwn mewn cyfraddau marwolaeth, mae’r adroddiad hwn yn defnyddio cymhareb y gyfradd. Mae hon yn cael ei chyfrifo drwy rannu’r gyfradd yn y bumed ran fwyaf difreintiedig â’r gyfradd yn y bumed ran leiaf difreintiedig. Os yw’r gyfradd hon yn fwy nag un, yna mae’r gyfradd yn uwch yn y bumed ran fwyaf difreintiedig. Mae cymhareb y gyfradd o ddau yn golygu bod y gyfradd ddwywaith mor fawr yn y bumed ran fwyaf difreintiedig ag ydyw yn y bumed ran leiaf difreintiedig.
Dylid cadw mewn cof y cafeat ynghylch y pryderon am y defnydd o amcangyfrifon poblogaeth a ddarperir gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol (ONS). Wrth baratoi’r adroddiad hwn, canfuwyd bod amcangyfrifon yr ONS o’r boblogaeth 85+ oed yn rhy isel mewn rhai ardaloedd. Yn y rhan fwyaf o Gymru, ychydig o effaith y bydd hyn yn ei chael ar ddisgwyliad oes a chyfraddau marwolaeth, ac nid yw’r effaith ar ffigurau cenedlaethol yn debygol o fod o bwys ychwaith. Mae rhagor o fanylion ar gael ar y wefan sydd i’w chael drwy ddilyn y ddolen uchod.

Amlder cyhoeddi
Bob dwy a pedair blynedd

Cyfnodau data dan sylw
2005-2014

Gwybodaeth am ddiwygiadau
- Heb eu diwygio

Dolenni'r we
Adroddiad gwreiddiol Iechyd Cyhoeddus Cymru ar fesur anghydraddoldebau: http://www.wales.nhs.uk/sitesplus/922/tudalen/87264

Allweddeiriau
Disgwyliad oes, Disgwyliad oes iach, Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol